شرایط طلاق توافقی از طرف مرد؛ مراحل، مهریه و مدارک لازم

مرد پیشنهاد جدایی می‌دهد و زن نیز با پایان زندگی مشترک موافق است؛ بااین‌حال، گفت‌وگو درباره مهریه به نتیجه نرسیده یا والدین هنوز نمی‌دانند حضانت و ملاقات فرزند را چگونه تنظیم کنند. در چنین وضعی، تصمیم مشترک برای طلاق شکل گرفته است؛ اما شرایط جدایی هنوز کامل نیست. برای شناخت حقوق دو طرف و بررسی جزئیات پرونده می‌توانید از راهنمای طلاق توافقی ره جویان کمک بگیرید.

اگر با چنین موقعیتی روبه‌رو هستید، باید بدانید که ثبت درخواست از سوی مرد، پرونده را خودبه‌خود توافقی نمی‌کند. دادگاه زمانی این عنوان را می‌پذیرد که هر دو نفر بر اصل طلاق و پیامدهای مالی و خانوادگی آن به توافق برسند و مفاد توافق نیز روشن باشد.

در این مطلب، شرایط طلاق توافقی از طرف مرد، مرز آن با درخواست یک‌طرفه و نکاتی را می‌خوانید که می‌توانند جلوی اختلاف تازه را بگیرند.

طلاق توافقی از طرف مرد دقیقاً چه معنایی دارد؟

عبارت «طلاق توافقی از طرف مرد» زمانی به کار می‌رود که مرد پیشنهاد جدایی را مطرح کند یا پیگیری پرونده را بر عهده بگیرد و زن با طلاق و مفاد توافق موافق باشد. آغاز درخواست، معیار توافقی‌بودن پرونده نیست. رضایت دو طرف و تعیین تکلیف مسائل مشترک، مسیر توافقی را مشخص می‌کند.

اگر زن با اصل جدایی مخالفت کند یا درباره حقوق مالی و فرزند توافقی شکل نگیرد، مرد باید دادخواست طلاق به درخواست زوج را دنبال کند. ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی به او اجازه می‌دهد با رعایت شرایط قانونی از دادگاه تقاضای طلاق کند. این اختیار، مراجعه به دادگاه و رسیدگی به حقوق زن را حذف نمی‌کند.

چه شرایطی برای توافقی‌ماندن پرونده لازم است؟

توافق زمانی دوام دارد که همه موضوعات مهم و حساس پیش از ثبت طلاق کاملاً روشن شوند و هیچ بخش مبهمی برای اختلاف بعدی باقی نماند:

1. رضایت به اصل جدایی: زن و مرد باید با پایان ازدواج موافق باشند و رضایت خود را تا زمان رسیدگی حفظ کنند.

2. تعیین وضعیت مهریه: مقدار قابل پرداخت، بخش بخشیده‌شده، شیوه تقسیط یا زمان پرداخت باید دقیق نوشته شود.

3. تعیین تکلیف حقوق مالی دیگر: درباره نفقه گذشته و ایام عده، اجرت‌المثل و تحویل جهیزیه توافق کنید.

4. توافق درباره فرزند: حضانت، روز و ساعت ملاقات، نفقه و هزینه‌های درمان و تحصیل فرزند را مشخص کنید.

5. طی‌کردن مشاوره خانواده: هر دو نفر باید فرایند مشاوره را طبق روال حوزه قضایی خود دنبال کنند.

6. نوشتن تعهدات قابل اجرا: مبلغ‌ها، تاریخ‌ها، مسئول پرداخت و ضمانت انجام تعهدها را بدون عبارت‌های کلی بنویسید.

بخشش کامل مهریه شرط طلاق توافقی نیست. زن می‌تواند تمام مهریه را مطالبه کند، بخشی از آن را ببخشد یا درباره پرداخت قسطی به توافق برسد. اگر مبلغی قرار است پس از ثبت طلاق پرداخت شود، زمان، تعداد اقساط و راه پیگیری تأخیر را در توافق‌نامه بیاورید.

طلاق توافقی با درخواست یک‌طرفه مرد چه تفاوتی دارد؟

تفاوت این دو مسیر به رضایت زن و شیوه تعیین حقوق او مربوط می‌شود. اگر مرد آغازگر جدایی باشد و زن با شرایط آن موافقت کند، پرونده توافقی باقی می‌ماند. با مخالفت زن، مرد باید درخواست خود را جداگانه پیگیری کند تا دادگاه درباره مسائل مالی و فرزند تصمیم بگیرد.

جدول زیر مرزهای این دو روش را ساده‌تر نشان می‌دهد:

ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده، طلاق توافقی را از داوری مستثنا کرده است. مرکز مشاوره در چنین پرونده‌ای موارد مورد قبول زوجین را ثبت می‌کند. درخواست مستقل مرد به داوری می‌رود و دادگاه پس از دریافت نظر داوران، درباره حقوق مالی و فرزند تصمیم می‌گیرد. نام متقاضی و شکل رسیدگی قضایی هر دو در تشخیص مسیر پرونده نقش دارند و نتیجه آن را تغییر می‌دهند.

مراحل و مدارک طلاق توافقی از طرف مرد

پس از نهایی‌شدن توافق‌ها، مراحل زیر را به‌ترتیب پیش ببرید:

1. مشخص‌کردن توافق‌های اولیه: وضعیت مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، جهیزیه، حضانت، ملاقات و هزینه فرزند را روی کاغذ بیاورید.

2. آماده‌کردن مدارک: شناسنامه و کارت ملی زوجین، اصل سند ازدواج یا رونوشت رسمی آن و وکالت‌نامه را جمع کنید. داشتن حساب فعال ثنا نیز برای دریافت ابلاغ‌ها لازم است.

3. طی‌کردن مشاوره خانواده: طبق روال محل رسیدگی، مستقیم به مرکز مشاوره مراجعه کنید یا پس از ثبت درخواست، ارجاع دادگاه را بگیرید. در هر دو حالت باید مشاوره را طی کنید.

4. ثبت درخواست قضایی: درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را همراه مدارک و توافق‌های موجود از مسیر تعیین‌شده در حوزه قضایی خود ثبت کنید.

5. بررسی توافق‌ها در دادگاه: قاضی مفاد مالی، وضعیت فرزند و گزارش مشاوره را بررسی می‌کند و موارد پذیرفته‌شده را در رأی درج می‌کند.

6. دریافت گواهی عدم امکان سازش: پس از صدور گواهی، تاریخ ابلاغ را کنترل کنید؛ چون مهلت مراجعه به دفترخانه از همین زمان اهمیت پیدا می‌کند.

7. مراجعه به دفترخانه: گواهی، مدارک هویتی و گواهی پزشک درباره وجود یا نبود جنین را در مهلت قانونی به دفتر رسمی طلاق تحویل دهید. پیش از مراجعه، اعتبار گواهی و مدارک اختصاصی دفترخانه را نیز بررسی کنید.

مهریه و سایر حقوق مالی زن چگونه تعیین می‌شوند؟

در طلاق توافقی، سرنوشت مهریه به خواسته زن و توافق زوجین بستگی دارد. مبلغ، زمان پرداخت و ضمانت اجرای آن را دقیق بنویسید تا برداشت متفاوتی پیش نیاید.

لزوم روشن‌کردن امور مالی در بسیاری از نظام‌های حقوقی نیز دیده می‌شود. راهنمای رسمی دولت بریتانیا دراین‌باره می‌نویسد:

«هنگام طلاق یا پایان شراکت مدنی، شما و شریک سابقتان باید درباره شیوه جداسازی امور مالی توافق کنید.»

زن می‌تواند یکی از راه‌های زیر را انتخاب کند:

• تمام مهریه را مطالبه کند و پرداخت کامل آن را پیش از ثبت طلاق بخواهد.

• بخشی از مهریه را ببخشد و دریافت باقی‌مانده را در توافق‌نامه قید کند.

• با مرد بر سر پرداخت اقساطی توافق کند و مبلغ و موعد هر قسط را مشخص کند.

• دریافت کل یا بخشی از مهریه را تا تاریخی معین عقب بیندازد.

• مقدار مشخصی از مهریه یا مال دیگری را در برابر طلاق بذل کند.

نفقه معوق، اجرت‌المثل، جهیزیه و هزینه فرزند را نیز جداگانه تعیین کنید؛ چون عبارت کلی «حقوق مالی تسویه شد» می‌تواند چند مطالبه متفاوت را دربر بگیرد.

ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده، دادگاه را مکلف می‌کند حقوق مالی زن را در رأی مشخص کند. ثبت طلاق نیز به پرداخت این حقوق وابسته است؛ مگر زن به ثبت بدون دریافت فوری رضایت دهد یا حکم اعسار و تقسیط صادر شود.

اگر زن منصرف شود یا در دفترخانه حاضر نشود چه می‌شود؟

زمان انصراف زن، مسیر پرونده را مشخص می‌کند. اگر او پیش از صدور گواهی عدم امکان سازش مخالفت کند، توافق مشترک از بین می‌رود و رسیدگی با عنوان طلاق توافقی ادامه پیدا نمی‌کند. مرد در صورت اصرار بر جدایی باید از مسیر طلاق به درخواست مرد اقدام کند.

پس از صدور گواهی، وضعیت تفاوت دارد. اگر مرد گواهی را در مهلت قانونی به دفترخانه تحویل دهد، حاضرنشدن زن همیشه مانع ثبت طلاق نیست. طبق ماده ۳۵ قانون حمایت خانواده، دفترخانه تشریفات ابلاغ را اجرا می‌کند. اگر زن پس از ابلاغ نیز حاضر نشود، دفترخانه می‌تواند صیغه طلاق را جاری و ثبت کند و موضوع را به اطلاع او برساند.

گواهی عدم امکان سازش از تاریخ ابلاغ رأی قطعی، سه ماه برای ارائه به دفترخانه اعتبار دارد. اگر مرد طی این مدت آن را تحویل ندهد، گواهی اعتبارش را از دست می‌دهد و ادامه کار به پیگیری قضایی دوباره نیاز دارد.

جمع‌بندی

پیش‌قدم‌شدن مرد می‌تواند گفت‌وگو درباره جدایی و پیگیری قضایی را آغاز کند، اما توافق دقیق زوجین مسیر را کوتاه‌تر و کم‌تنش‌تر نگه می‌دارد. هر موضوع مبهم، از زمان پرداخت مهریه تا شیوه ملاقات فرزند، احتمال اختلاف تازه در دادگاه یا دفترخانه را بالا می‌برد.

امضای عجولانه نیز ممکن است حقی را ناخواسته محدود کند یا تعهدی دشوار بر دوش طرفین بگذارد. اگر درباره معنای عبارتی، امکان اجرای تعهد یا پیامد انصراف تردید دارید، می‌توانید پیش از ثبت درخواست از وکلای با تجربه بخواهید توافق‌نامه و شرایط پرونده را بررسی کنند.