ترامپ: ایران وقت را از دست داد و باید تاوان بدهد؛ آخرین تحولات بحران هستهای که جهان را نگران کرده
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ (۱۰ ژوئن ۲۰۲۶) در اظهاراتی تند و تحریکآمیز گفت که ایران فرصت طلایی برای دستیابی به یک توافق هستهای را از دست داده و اینک باید «تاوان» این اتلاف وقت را بپردازد. ترامپ همچنین مذاکرهکنندگان ایرانی را متهم کرد که «فقط حرف میزنند و عمل نمیکنند.»
واشنگتن چه میخواهد؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای آمریکایی، کاخ سفید از تهران میخواهد که «امتیازات مشخص هستهای را به صورت مکتوب» ارائه دهد. سخنگوی کاخ سفید، اولیویا ویلز، پیش از این تأکید کرده بود که ترامپ تنها توافقی را خواهد پذیرفت که «تضمین کند ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.»
— دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا (۱۰ ژوئن ۲۰۲۶)
در همین حال، وزیر جنگ آمریکا پیت هگست تصریح کرده که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، ارتش آمریکا «آماده است که بازگردد و کار را تمام کند.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که اسلامآباد به عنوان میانجی همچنان اعلام خوشبینی میکند.
موضع ایران: نزدیک بودیم اما…
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، چندی پیش فاش کرد که «ما خیلی به توافق نزدیک بودیم» و در پنج دور مذاکره با میانجیگری عمان، راهحلهایی بررسی شد که میتوانست مشکل را حل کند. با این حال، وی گفت که برخی عوامل در آمریکا اجازه ندادهاند مذاکرات به سرانجام برسد.
دیپلماتهای ایرانی تأکید کردهاند که در پیشنویس توافق اولیه «هیچ تعهدی درباره موضوع هستهای و اورانیوم با غنای بالا به طرف مقابل داده نشده است.» تهران همچنان بر حق غنیسازی صلحآمیز اورانیوم به عنوان یک اصل غیرقابل مذاکره پافشاری میکند.
نقاط اصلی اختلاف
بر اساس گزارشهای رسانههای بینالمللی، اختلافات اصلی میان طرفین حول چند محور میچرخد: نحوه رقیقسازی ذخایر اورانیوم، تعیین تکلیف سایتهای هستهای کلیدی از جمله نطنز، فردو و اصفهان، پذیرش بازرسیهای «هر زمان و هر مکان»، و آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور.
نقش میانجیها و فشار بینالمللی
پاکستان، قطر، عمان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس نقش فعالی در تسهیل مذاکرات دارند. وزیر کشور پاکستان، محسن نقوی، در روزهای اخیر چندین دیدار با مقامهای ایرانی داشته و ابراز امیدواری کرده که توافق «به زودی» حاصل شود. امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر نیز از ترامپ خواستهاند به جای از سرگیری اقدامات نظامی، به دیپلماسی فرصت بدهد.
نیویورکتایمز پیشتر گزارش داده بود که پیشنویس توافق احتمالی شامل آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای ایران و گشایش تنگه هرمز خواهد بود و مسائل هستهای در یک بازه ۳۰ تا ۶۰ روزه مذاکره خواهد شد. اما تازهترین موضعگیری ترامپ نشان میدهد که فاصله میان دو طرف هنوز قابلتوجه است.
🔬 درباره غنیسازی اورانیوم؛ دانستنیهایی که باید بدانید
غنیسازی اورانیوم فرایندی است که در آن نسبت ایزوتوپ اورانیوم-۲۳۵ (که قابل شکافت است) در ماده خام افزایش مییابد. سوخت نیروگاههای هستهای معمولاً به غنای ۳ تا ۵ درصد نیاز دارند، در حالی که ساخت سلاح هستهای به غنای بیش از ۹۰ درصد نیازمند است. ایران در حال حاضر اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنیسازی کرده که از نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی نگرانکننده ارزیابی میشود. برای آشنایی بیشتر با پوشش اخبار هستهای و بینالملل، بخش اخبار غرب پرس را دنبال کنید.