به گزارش غرب پرس، در روزهای اخیر بحث «نرخ چهارم بنزین» به یکی از داغ ترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده و محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، برای اولین بار به طور رسمی درباره جزئیات این طرح و علت توقف اجرای آزمایشی آن در استان کرمان توضیح داد.
ماجرای نرخ چهارم بنزین از کجا آغاز شد؟
در هفته های گذشته، شایعاتی درباره تعیین نرخی جدید برای بنزین در کنار سه نرخ فعلی (سهمیه ای، آزاد و بازار آزاد) در فضای مجازی و برخی رسانه ها منتشر شد. بر اساس این خبرها، قرار بود بنزین بدون یارانه با قیمتی نزدیک به هزینه تمام شده پالایشگاهی، یعنی رقمی در حدود ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان برای هر لیتر، در اختیار متقاضیان قرار گیرد. این طرح ابتدا به صورت پایلوت در برخی جایگاه های سوخت استان کرمان کلید خورد، اما به دلیل عدم هماهنگی مسئولان محلی با دولت مرکزی و رسانه ای شدن زودهنگام آن، دستور توقف فوری اجرای طرح صادر شد.
توضیحات عارف درباره تصمیم دولت
محمدرضا عارف در تشریح این موضوع گفت که بحث بنزین موضوعی پیچیده و تورم زاست و به همین دلیل دولت با احتیاط و پس از مشورت با نهادهای مختلف امنیتی، اقتصادی و سایر قوا تصمیم گیری می کند. به گفته او، اصلاح ساختاری قیمت بنزین پیش تر به دلیل جنگ متوقف شده بود، اما با مدیریت سهمیه ها در دو مرحله، حدود ۱۰ میلیون لیتر مصرف روزانه صرفه جویی شده است.
معاون اول رئیس جمهور با اشاره به وضعیت تولید و مصرف بنزین در کشور توضیح داد که میانگین تولید روزانه بنزین حدود ۱۱۰ میلیون لیتر و میانگین مصرف حدود ۱۴۰ میلیون لیتر است؛ به این ترتیب حدود ۳۰ میلیون لیتر کسری روزانه با ارز آزاد تأمین و با قیمتی نازل به مصرف کننده عرضه می شود، وضعیتی که به گفته او در هیچ کشور دیگری در دنیا مشاهده نمی شود.
سرنوشت سهمیه های بنزین چه می شود؟
عارف تأکید کرد دولت برنامه ای برای کاهش سهمیه اول (سهمیه یارانه ای پایه) بنزین ندارد، اما در نظر دارد سهمیه دوم را به تدریج و در یک مسیر بلندمدت کاهش دهد؛ چراکه راهبرد کلی دولت حرکت تدریجی به سمت آزادسازی و هدفمندسازی دقیق تر یارانه انرژی است. او همچنین با اشاره به توقف اجرای طرح در کرمان گفت دولت قصد ندارد هیچ اقدامی را بدون اطلاع رسانی شفاف به مردم انجام دهد.
واکنش مجلس به ماجرای نرخ چهارم بنزین
در همین حال، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی نیز اعلام کرده که فعلاً برنامه مشخصی برای افزایش رسمی قیمت بنزین وجود ندارد و بحث تعیین نرخ چهارم همچنان در سطح کارشناسی در حال بررسی است. به گفته او، ایران با وجود برخورداری از منابع غنی انرژی، به دلیل سوءمدیریت و کمبود سرمایه گذاری کافی در سال های اخیر با ناترازی در حوزه های سوخت، برق و آب مواجه شده است.
نگاهی اقتصادی به موضوع؛ چرا یارانه بنزین «تورم زا» و «نامتوازن» توصیف می شود؟
یارانه انرژی وقتی به صورت عمومی و بدون هدفمندسازی دقیق پرداخت شود، معمولاً بیشترین سود را نصیب دهک های پردرآمد جامعه می کند؛ زیرا مصرف سوخت در خودروهای بزرگ تر و پرمصرف تر که عمدتاً در اختیار این گروه است، بیشتر از دهک های کم درآمد است. از سوی دیگر، اختلاف زیاد میان قیمت داخلی و قیمت واقعی جهانی سوخت، زمینه قاچاق سوخت به کشورهای همسایه را فراهم می کند و همین موضوع فشار بیشتری بر منابع ارزی و بودجه دولت وارد می سازد. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند حرکت تدریجی به سمت قیمت واقعی تر همراه با جبران نقدی برای اقشار کم درآمد، می تواند اثر تورمی کمتری نسبت به افزایش ناگهانی و یک باره قیمت داشته باشد. علاقه مندان به مباحث اقتصادی و راهکارهای مقابله با تورم می توانند مطلب بهترین روش های سرمایه گذاری در برابر تورم در ایران را در غرب پرس مطالعه کنند تا با راهکارهای عملی حفظ ارزش دارایی در چنین شرایطی بیشتر آشنا شوند.
